کد خبر : 174 تاریخ انتشار:۱۳۹۵/۰۷/۱۹ - ۱۰:۵۹

گفتگوی اختصاصی بانک برتر با دکتر امیر صفری رییس پژوهشکده بیمه

image

نقش وفرهنگ بیمه رادررشداقتصادی کشورچگونه ارزیابی می کنید؟

بیمه ها در هراقتصادی یک نقش نظری وتئوری دارند. وازسوی دیگردرتوسعه اقتصادی یک نقش اجرایی دارند . به لحاظ نظری وقتی مابحث نقص بیمه ها رادراقتصادبررسی می کنیم می بینیم که بیمه هایی که مکانیزم انتقال ریسک هستند.ابزاری برای ایجادآرامش واطمینان خاطردراقتصادبه حساب می آیند.ازیک طرفوازجهت دیگرباعث انتقال سرمایه می شوندباعث تبدیل سرمایه های خرد وبنگاههای اقتصادی به سرمایه گذاری می شوند.این نقش ومکانیزم عملکردبیمه ها به طورکلی دراقتصاداست بیمه ها فرآیندتبدیل پس اندازهابه سرمایه راتسهیل میکنند. خیلی ساده بخواهیم بررسی کنیم این است.

اماآیا این کار راانجام می دهند یاخیر؟این یک بحث دیگر است بیمه ها دوتا عملیات انجام می دهند صورت حسابهای مالی شرکتهای بیمه رانگاه کنید بخصوص صورت حسابهای سود وزیان رانگاه کنید از دو بخش تشکیل می شوند .یک قسمت عملیات بیمه گری که این همان بخش ریسک آن است . کسی که ریسک می کند بعنوان بیمه گذار به بیمه گر است این مکانیزم کمک می کند که این اقتصادخیلی روانتر وساده تر وباآرامش واطمینان بیشترقابل فعالیت است و ازطرف دیگراگرازمحل سودوزیان بیمه به آن نگاه کنیم،شرکت بیمه ازمحل سرمایه گذاریهاسود آور است به این معنی که یعنی آن درآمد های خردی راکه جمع میکند اکثرا صرف خسارت وهزینه خسارت نمیشود بلکه آن حق بیمه ها وآن خرده درآمدهایا ذخیره می شود ویا تبدیل به سرمایه ،سرمایه هایی که سود آور هستند این نقش کلیدی است که شرکتهای بیمه دربازار سرمایه گذاری ایفا می کنند.

آن قسمت اول هم،که بخش ریسک وایجاد اطمینان خاطر وآرامش درجامعه است، اینها ابعاد تئوریک ومفهومی قضیه هستند اما این که آیا درکشور ازپس این مساله بر می آیند یاخیر؟ بحث دیگری است!که چقدر نقش و عمل دارند؟ ویا چقدر توانسته اند که این دونقش اصلی را ایفابکنند یک بحث دیگر است؟

به نظر من خوب عمل کرده اند باتوجه به سابقه ای که بیمه درایران دارد، که سابقه ی خیلی زیادی هم نیست،یک چیزی حدود۸۰ ساله است. که درایران با تاسیس چند تاشرکت این سابقه را من مثبت ارزیابی می کنم که فکر میکنم نقش خودرا به خوبی انجام داده اند یه کم وکاستی هایی دارد کمبودهایی هم هست اما به هرحال این نقش را تا جایی که توانسته اند وامکانش بوده تا اینجا خوب انجام داده اند الان ضریب بیمه ای امروزمان خوب نیست!ولی نسبت به بعضی ازکشورها که نگاه می کنیم خیلی هم بد نیست بدین گونه که حتی المقدور کارخوبی را انجام داده اند ولی خوشبختانه در سالهای اخیر این رشد سرعت بالایی گرفته است.

مشکلات پیش روی بیمه چیست؟

مشکلات بیمه رامی شود به شکلهای مختلف دسته بندی کرد. بدین گونه که بعضی ازمشکلات ساختاری هستند برخی ریشه در اقتصاد ،سیاسی وفرهنگی واجتماعی درجامعه دارد واز یک طرف همه مشکلات اقتصادی که بقیه دارنددر آن فعالیت می کنند را دارندوالبته این موضوع ریشه در شرایط کلان اقتصادی واجتماعی وفرهنگی ما دارند.

ویک مورد همبه شرکتهای بیمه و مدیران شرکتها ونیروی انسانی شرکتها وعوامل خرد بنگاهها بر می گردد.

اگر یک طبقه بندی دیگر بکنیم این است که یک طرف عرضه و طرف دیگر تقاضاست مشکلاتی که به آن مشکلات اقتصادی بر میگردد، مشکلاتی مثل تحریم ها مثل وضعیت سیاسی ،روابط با سایر کشورها ومدیریت سیاسی ودرگیری های منطقه که همه اینها اثرات شدیدی ابتدا به این صنعت وارد می کند، در پژوهشکده ی بیمه می خواهیم که بادنیای پیرامون خودمون ارتباط برقرار کنیم وخیلی هم داریم تلاش می کنیم که ارتباط بین الملل را تسهیل کنیم و ازکسانی می خواهیم که بیایند و به پژوهشکده کمک کنند خیلی ها همان ابتدا قبول می کنند ولی بعد از دوروز ایمیل می فرستند نظرشان را تغییر می دهند. اوضاع سیاسی کشور درهمه چیز اثر می گذارد.! وقتی سرمایه گذار نیاید، برای بانکها ونفت وپتروشیمی هم نمی آید فقط بیمه ها نیستند که مشکل دارند همه مشکل دارند!این طور نیست که بگوییم پتروشیمی یاداروسازی یا صنعت هوایی ما پیشرفت داشته ولی بیمه نداشته است.

همه درحد معینی پیشرفت داشته اند ودر وضعیت مشخصی هستند تمام عوامل درآن تاثیر می گذارد.به طور مثال زمانی که در اطراف ما نا امنی وجود دارد آنوقت روی سرمایه گذاری در کشور ما هم تاثیر منفی می گذارد.

صنعت بیمه نمی توانند در این شرایط که پیشرفت زیادی داشته باشند.

دربحث های حاکمیت شرکتی مشکلات ومساله زیاد داریم مادر قسمت سرمایه گذاری پیچیدگی ومساله زیاد داریم درداخل شرکت ها تا حد زیادی کسری بودجه داریم مدیریت ریسک به خوبی اجرا نمی شود. یعنی شرکتهای بیمه خیلی اطلاعات روز دنیا را برای ریسک ندارند وسنتی عمل می کنیم کارشناس حرفه ای کم داریم !

آیا فکر می کنید که بعد از پسا برجام تاثیری درصنعت بیمه خواهیم دید؟

من امیدوارم که بهتر بشود ولی خیلی انتظار معجزه ندارم یعنی فکر نکنیم که در پسا برجام خیلی اتفاقات مهمی رخ خواهد داد پسا برجام برای ما،هم فرصت است هم تهدید،لزوما ودر واقع فرصت صفر نیست چرا؟ چون اگر ما بخواهیم که پس از پسا برجام همچنان اجازه ندهیم که شرکتهای خارجی بیایند درداخل کشور فایده ای ندارد واتفاقی همنمی افتدوبه سرمایه گذار تکنولوژی های جدید اجازه فعالیت ندهیم که بیایند داخل اتفاقی نمی افتد ولی اگر اجازه بدهیم که بیاید می توانیم بگوییم در این زمینه کارهایی انجام دادیم .پسابرجام می تواند برای ماعواقب منفی هم داشته باشداگربتوانیم درست پسا برجام را هدایت کنیم می توانیم استفاده ی درست بکنیم اما اگر نتوانیم بایک برنامه ریزی درست اجازه بدهیم که یک شرکت مانند آکسا ویا مونیخ ری ویاکشور سوئیس بیاید درکشور واجازه بدهیم که بدون حد ومرز فعالیت بیمه ای بکند مطمئن باشید که بسیاری از شرکتهای داخلی ورشکست می شوند! منظور من این است که پسا برجام همیشه همه چیزهای خوب را دربر نخواهد داشت وبلکه باید آماده نکات غیر مثبت هم باشیم چون فعلا آماده رقابت نیستیم قواعد رقابت را نمیدانیم ونمیشناسیم ونمیپذیریم.

چگونه می توانیم با شرکتهای بزرگ رقابت کنیم؟

باید شرکتها اطلاعات ومزیت های نسبی خودشان را افزایش بدهند.مانند مزیت های تکنولوژی،نیروی انسانی ، دانش، تجربه ، در پسابرجام شرکت های بزرگ که دانش بهتری دارند می توانند تاثیرات مثبتی را برای صنعت بیمه در اختیارمان قرار دهند.

آیا شمامعتقدید که اول ریشه وبنیان بیمه ها قوی بشود بعد بیایند؟

من می گویم که اول باید بدونیم رقابت یعنی چه ؟

رقابت شوخی ندارد اگر برویم روی وب سایت وسایت سوئیس رانگاه کنیم درهمان صفحه اول نوشته است که این شرکتها دیگر اعتبار ندارند وورشکست شده اند وبا این ها معامله نکنید. کسی از اینها بیمه نامه نخرد ولی ما نمی توانیم به سادگی اجازه بدهیم که کسی ور شکست شود.

ماتحمل ورشکستگی را نداریم! اما درکشورهای اروپایی وآمریکایی وسوئیسی ورشکستگی یک امر طبیعی است !

بزرگترین شرکت بیمه دنیا شرکت آی آر جی بود که ور شکست شد خیلی بزرگ بود. ببینید بازار آزاد یعنی چه؟ بازار آزادیعنی ورود به آن راحت وآزاده وخروج از آن هم راحت وآزاده واگر نتوانی رقابت کنی راحت می شود ورشکست شد!

ما ورود به بازار آزاد را میتوانیم بپذیریم ولی خروج رانه!

چه برنامه هایی برای توسعه بیمه وراهکارهای آن ارایه می دهید؟

حوزه ی کار ما درصنعت بیمه یک بحث پژوهشی هست که ما پژوهش می کنیم ونتیجه را دراختیار همه می گذاریم ما یک سازمان دولتی به حساب می آییم گزارش همه کارهایمان را روی وب سایت می گذاریم ویک بخش دیگر آن بخش آموزشی است که درآن صنعت بیمه را آموزش می دهیم ازاساتید داخلی ویااگر بتوانیم اساتید راازخارج ازکشور جذب کنیم استفاده می شود. نهایت تلاشمان را می کنیم بعضی ها قبول می کنند که بیایند وبعضی ها هم نه.مانند آقای یاندان از دانشگاه بلژیک به توافق رسیدیم که قرار است یک دوره ای را برای مابگذارد .درحال گفت و گو باسایر نقاط دیگر هستیم. مثلا چارتر لندن درجواب ایمیلش خیلی واضح نوشته که شما تحریمید وما نمی توانیم ریسک کنیم وبا شما وارد معامله بشویم! پس صبر کنید!

البته تا هفت هشت سال پیش تحریم نبودیم وخودمون ، خودمون را تحریم کرده بودیم !ولی وقتی فهمیدیم که نباید خودمان را تحریم کنیم آنها مارا تحریم کردند!

من حتی به استاد راهنمای خودم در نیویورک گفتم آقا تشریف بیارید دو روز در همایش ما شرکت کنید گفت: من میترسم به ایران بیایم زیرا توی سایت ما ورود به ایران ممنوع است!

اگرکسی ازاروپا ویا آمریکا به ایران بیاید برای بازگشت به کشورش باید دوباره ویزا بگیردوبه دردسر میفتد!که بااین وضعیت می گردیم ببینیم که چه کسی حاضر است ریسک کند وبه ایران بیاید کار سختی است اما اگر روزی این تحریمها عملا برداشته بشود مطمعنا دست ماباز خواهد شد .در زمینه های آموزشی یک سری ازکارهایمان توحوزه آزمون است.

یکی از کارهای مهمتر تدوین استراتژی وبرنامه است. تدوین استراتژی استانداردها وبرنامه ها برای صنعت بیمه است. تدوین استراتژی تاسیس شرکتهای بیمه را دردست اجرا داریم که باید زودتر برنامه اش را نهایی کنیم وبعدا آنرابه بیمه مرکزی بدهیم تا توسط بیمه مرکزی به اجرا در بیاید و تصمیمات بعدی با بیمه مرکزی است ودر نهایت تصمیم بگیرد. بیمه مرکزیشرکت بیمه های مختلط را به کی بدهد یا نه! شرکتهای بیمه را باچه میزان سرمایه مجوز صادر کند؟بیمه استانی باشد یاملی؟شرکت بیمه های مناطق آزاد واصلی فرق دارند یا ندارند؟چه میزان سرمایه برای تاسیس شرکت کافی است؟

استراتژی یعنی پاسخ به همین سوالات .ما بر مبنای مطالعه استراتژی اینها را پیدا می کنیم وبه بیمه مرکزی ارجاع می دهیم .موضوع دیگرنظام برنامه توسعه کشوراست. کارو طرحی که توسعه وزارت اقتصاد دراختیار ما قرار داده است را به نام مگاپروژه ها به عهده بیمه مرکزی گذاشته شده که بیمه مرکزی ،کشور را آماده کند بر اساس مطالعات کارشناسی تا به تصویب بیمه مرکزی ووزارت اقتصاد برسد واجرا بشود.

این برنامه که ماههاست وقت پژوهشکده بیمه کشور راگرفته یکی از کارهایی است که برای توسعه نظام بیمه ای کشور در دست اقدام استو در حال نهایی شدن است  باید بفرستیم برای بیمه مرکزی ووزارت اقتصاد که بعد ازتصویب وبه عنوان برنامه توسعه بیمه کشور،توسط بیمه مرکزی به اجرا دربیاید.

رابطه بیمه در ایران با دیگر نهادها ی مالی در ایران چگونه است؟

مابا خیلی از نهادها مانند نیروی انتظامی،وزارت بهداشت وسازمان بهزیستی ارتباط داریم با پلیس راه اجتماعی،راهور،آتش نشانی وهمه بخشهای اقتصادی درارتباطیم.

چون بیمه یعنی تامین آرامش خاطر برای تمام بخشهای اجتماعی و اقتصادی.بادستگاههای قضایی،دادگاهها ودادگستریها با این نهادها ارتباط داریم منتهی بیشترین ارتباط با نهادهای مالی مانند بانک ها،بورس وسایر نهادهای مالی مثل صندوق بازنشستگی وسایر صندوق ها داریم.همانطور که درکشورهای دیگرهم دارند اما این ارتباط درکشور ماکم رنگ تر است! کمتر نشستیم و جلسه گذاشتیمتا خلاءهارا پرکنیم.

یکی ازکارهایی که باهم داریم انجام می دهیم تبدیل ریسک های بیمه ای به اوراق بهاداراست طراحی وعملیات سازی اوراق آی ال اس هست. یعنی چه؟یعنی بخشی ازریسکهایی راکه مااز جامعه می پذیریم رااگر توان مالی نگهداری آن رابایک مکانیزمی تبدیل به اوراق بهادارکنیم وسعی کنیم افرادی که دربورس سرمایه گذاری می کنند ودنبال اوراق بهادارهستند راپیداکنیم تاآنهارابخرندتا بتوانیم با این کاریک بخشی از ریسکها رابه خارج ازصنعت بیمه ببریم تا این ریسکهاراتبدیل به سرمایه کنیم.

البته بعضی ازاین شرکتها شرکت عام وبورس هستند یعنی ازطریق شرکت دربورس وخرید اوراق بهادار به اینجا رسیده اند.

البته بابانکها نیز درارتباطیم چون شرکت بیمه طبق آیین نامه موظف است که منابع مالی خود رادرنزد بانک سپرده گذاری کنندوبابانک بده وبستان مالی داریم خیلی ازشرکتهای بیمه کپتیوهای بانک به حساب می آیند.یعنی چه؟یعنی باسرمایه بانکها ایجاد شده اند.

درمورد مهمترین طرحهای پژوهشی توضیح دهید؟

همه طرح های ما مهم هستند اما مهمترین آن ها پژوهشهایی است که برای بیمه مرکزی تهیه می شوند با این هدف که ما یک قانونی راپیشنهادبدهیم وببریم داخل شورای عالی بیمه تا تصویب بشود برای حمایت از شرکت های بیمه وکنترل سرمایه بیمه برای اینکه یک بیمه خوب کار کند احتیاج به توانگری مالی دارد آیین نامه سرمایه گذاری و آیین نامه توانگری مالی است.آیین نامه های بیمه ای وجود دارد که همه ی اینهابه پژوهشگاه بیمه مربوط می شود.که درمورد آن بحث وگفتگو وتبادل نظر انجام شده ومی رود داخلبیمه مرکزی تصویب می شود .

این آیین نامه مقرراتی است که تمام شرکت های بیمه باید ازآن تبعیت کنند.مهمترین پژوهشهای ماآنهایی هستند که باعث رشد صنعت بیمه می شود.

نظر شما

پربازدید ترین ها

آخرین اخبار

طراحی سایت